لغت نامه دهخدا حرف ب

این مقاله در حدود چهارصد و شصت صفحه پاسخ کاملی به تمامی ادعاهای موجود پانترکیستها داده است و ایرانی بودن نظامی گنجوی را به خوبی ثابت کرده است هرچند ایرانی بودن وی در میان محققان (با وجود پول فراوانی که شوروی و سپس دولت آران هم اکنون برای تغییر هویت او سرمایهگزاری میکنند) بدیهی است و تنها آشنایی با تاریخ آن دوران و نگاه کامل به آثار او این موضوع را به خوبی روشن میکند. واقعا حیف است مردم افغانستان بخصوص دانشجویان و فرهنگیان و محققان افغانستان که آشنایی کامل به زبان انگلسی ندارند از اطلاعات و محتوای غنی آن سایتها محروم بمانند.

یادگیری هر زبان خارجی، به خصوص زبان انگلیسی، یک دستاورد بزرگ است. سیزدهم م. یعنی بسیار نزدیک به روزگار شاعر بزرگ ایرانی نظامی گنجهای است. به دلیل اینکه بنا نیست من اینجا را لینکستان جامع و بزرگ تمام سایتها و منابع انترنتی افغانستان بسازم از گذاشتن آدرس سایتهای انگلسی مؤسسات خارجی در افغانستان و سایتهای سازمانهای بین المللی و نهادهای حقوق بشرصرف نظر می کنم اما اگر شما به دنبال فهرست کاملی از تمام سایتهای افغانستان باشید می توانید از طریق همین لینکهای بالا به بزرگترین لینکستانهای که شامل آدرس اکثر سایتها و پایگاههای اطلاع رسانی افغانستان است دسترسی پیدا نمایید.

دو ـ لغاتی كه با كلمات عربى و ترکى وغیره تركیب شده وكلمات مركب درست می كنند ( ممنون بودن / به چالش کشیدن ) نیزجزولغات فارسى محاسبه شدهاند. ساده كلمه اى است كه دارای اجزأ مستقل نباشد، مركب كلمه اى است كه دارای دو جزیا بیشتر باشد. دو معضل مهم و نسبتن تاریک که کماکان درباره ی سرچشمهها و زمینههای روند ادبی کشور ما هنوز باقی است یکی چه گونگی پیدایش زبان دری است و دیگر چه گونگی پیدایش شعر عروضی فارسی پس از اسلام، زیرا ناگهان میبینیم که از اوان صفاریان شعر و نثر فارسی دری با حد معینی از پختگی دستوری و لغوی و قدرت معینی از بیان هنری و منطقی وارد صحنه میشودـ به قول رومیان قدیم مانند الهه ی خرد “آتنا” که تمام و کمال از پیشانی پدرش رب الارباب “ژوپیتر” به بیرون جستن کرد!

البته در کشور کنونی ایران، زبانهایی نیز هستند که جزو خانواده ایرانیتبار در علم زبانشناسی حساب نمیشوند ولی زبان ترکی تنها در دوران صفویان در آذربایجان غالب میشود (پیش از آن زبانهای ایرانی غالب بودند) و زبان عربی نیز در دوران پس از اسلام کم کم در خوزستان جا میگیرد. شما باور می کنید که حتی طرح تفصیلی بودجه افغانستان نیز که در سایت وزارت مالیه در قالب پی دی اف گذاشته شده تا آن زمان که بنده دیدم به زبان خود مردم افغانستان نبود وحتما تاکنون نیزبه زبان ملی افغانستان گذاشته نشده است!

به نوشتهی تاریخنگار دیگر ارمنی، گریگور اکنرتسی (Grigor Aknerts’i)، کراکوس در سال ۱۲۷۱ یا ۱۲۷۲ م. این کتاب «تاریخ ارمنیان» (History of the Armenians) نام دارد که نوشتهی کِراکوس گنجهای (Kirakos Ganjakets’i)، تاریخنگار ارمنی سدهی هفتم ق. In contrast to poets from other parts of Persia, who mostly belonged to higher echelons of society such as scholars, bureaucrats, and secretaries, a good number of poets in the northwestern areas rose from among the common people with working class backgrounds, and they frequently used colloquial expressions in their poetry. در کل این اثر نشانگر فرهنگ ایرانی آران و شروان در آن زمان است در حالیکه حتی یک بیت از ترکی از آن دوران وجود ندارد.

در آن زمان ترکان سلجوقی تنها ناحیه گنجه را فتح کرده بودند (در حدود 1080) در حالیکه اجداد نظامی گنجوی (یوسف پسر زکی پسر مؤید) مال دوران پیش از آن دوران هستند و فرهنگ دهقانی و شهرنشینی در آثار نظامی گنجوی بسیار متفاوت با فرهنگ اقوام بدوی و کوچگر ترک دارد. خود نام “گنجه” و “شروان” “دربند” “باکو” “لنکران” “بردع” و عیره همه ریشهی ایرانی دارند. اکنون که دراوغانستان زمان توزيع امتيازات بادرنظرداشت قرابت وروابط قومي بخاطر کسب رأي اعتماد وتلاش کانديداتوران رياست جمهوري ازنام هرقوم وزبان مستقل وجذب ديگران برپايه نزديکي قومي ونژادي درجريان است ، اشتباه ميرود عدة ازاين قوم هاهم با پيونددادن ونزديک ساختن خود به يکي ازاقوام باصلاحيت تر حايز کرسي ومقام ياامتيازي شوند باتحرير وپخش چنين نبشته ها دارندفعاليت نمايند.

در مغرب ایران (کرمانشاهان و کردستان) بیشتر تشکیلات مربوط به ابتدای دوران سوم و اواخر دوران دوم است. همانها که در هرات دالر میدادند تا پیش دروازه کنسولگری ایران مظاهره و جنجال کنند امروز این بازی را جور کردند. تا این که مسیحیان سَربَهای () واناکان را میپردازند و او را آزاد میکنند. این آثار مانند غزلها و رباعیهای نظامی گنجوی هیچ ربطی به دربار نداشتند (برخی از پانترکان ادعا میکنند که دربار تنها آثار فارسی را پرورش میداده است ولی هیچ پاسخی در مقابل کتاب نزهةالمجالس ندارند). یووهانِس و کراکوس چند ماهی دبیری مغولان را میکنند. به شهر خورنشات (Xoranashat) در قفقاز حمله کرد کراکوس و استادش یووهانِس واناکان (Yovhannes Vanakan) از آنجا گریختند.

در افغانستان چرا مردم افغانستان را نامحرم می دانند و اطلاعات و نتایج تحقیقات شان مربوط به افغانستان را به زبان خود مردم افغانستان نیز دراین سایتها نشر نمی کنند؟ آیا اگر سایتهای مثلا کشور امریکا، اطلاعات و اخبار مهم مربوط به امریکارا نه به زبان مردم امریکا بلکه به زبان فارسی نشر نماید. باید توجه داشت که کراکوس بین ایرانی و عربی و ترک و مسلمان تفاوت میگذاشته است و وقتی در متن خود ساکنان شهر گنجه را ایرانی میخواند منظورش ایرانی است نه نام عمومی برای تمام مسلمانان.

با سپاس از وبلاگ شهربراز که برخی از عبارتهای آن در این مقاله بکار رفته است. پارهی نخست (فصل ۱ تا ۱۰) به تاریخ کلیسای ارمنستان از سدهی چهارم تا دوازدهم میلادی میپردازد و بر پایهی سرچشمههای دیگر است که برخی از آنان هنوز وجود دارند. به هرجا وازپي هرکسيکه ميرويد بخت باشما باد ، نان تان گرم وآب تان سرد . پرداختن به بحث اشتقاق و ریشهیابی در کتاب مدنظر نبوده است، نگارنده اگر چه در این زمینه پژوهشهای نسبتاً زیادی انجام داده است و بسیاری از واژههای بلوچی را ریشهیابی و معادل آنها را از برخی از زبانهای دیگر و گویشهای ایرانی جُسته است.

خود وی در یکی از یادداشتهای پراکندهاش برای لغتنامه مینویسد: «همهٔ لغات فارسیزبانان تاکنون احیا و در جایی جمعآوری نشده و چه بسا واژگان زیادیست که در کتب دیگر، خصوصاً در اشعار آمدهاست که ما آنها را در اینجا نقل کردهایم؛ ولی از سوی دیگر هزاران واژهٔ فارسی و غیرفارسی در تداول به کار میرود که تاکنون کسی آنها را گرد نیاورده یا اگر گرد آورده به چاپ نرسانیدهاست. در لغتنامه دهخدا آورده شدهاست: (ع ص اِ) دانا. به گزارش ایسنا، لغتنامه دهخدا همچنان بهعنوان یک مرجع رسمی و مهم برای زبان فارسی مورد استفاده است.

مطالب مربوط به تاریخ انبیاء و مصطلاحات دینی و کلامی و مشایی و اشراقی در ادبیات ما اثرات بسیار گسترده دارد و بدون شناخت آن ها، شناخت ادب ما دشوار است. با دیدن هزاران تصویر و فیلم مربوط به کلمات، معنی آنها را خیلی راحت به خاطر خواهید سپرد. سایتهایی بزرگی که اطلاعات بسیار ارزنده و کلیدی دارد نمونه اش را می توانید دراینجا بیبینید اگر این صفحه ای سایتی را که آدرس داده ام بازکنید و به سمت پایین صفحه بروید می بینید که سایتها ی بسیاری در عین اینکه فقط مطالب مربوط به افغانستان را نشر می کند و محتوای غنی نیز دارد اما به زبان انگلسی است!

باشد. بسمه گر. رجوع به بسمه و باسمه شود. گر نخوردی تو همچو ایشان بنگ. و دهانهء مثانه ایشان تنگ تر بود و تیرگی بول را بسیارتر بازدارد. تنها نشریۀ با ارزشی که در این سالها به چاپ رسید “مجلۀ کابل” بود که آنهم پس از یک دهه متوقف ساخته شد و نویسندگان آن مورد تعذیب رژیم قرار گرفتند . پس توصیه اکید می شود که به هنگام یادگیری لغات، آن ها را با تلفظ درستشان یاد بگیرید که هم بتوانید با دیگران به راحتی ارتباط برقرار کنید و هم دچار فسیل شدگی اطلاعات اشتباه نشوید. پس از چند دقيقه روي به من كرد و گفت: «كه مپرس».

بدون آن، روان شاعر، رخدادهای حیات او، شان نزول آثارش، نیمرخ اجتماعی او در عصر خودش و غیره روشن نمیشود و از همه ی ادیبان، مشتی نامها باقی میماند که زندگیشان به هم شبیه است یعنی در سالی زادهاند و در سالی مردهاند (که صحت هر دوی آن ها مشکوک است!) و کنیه و نامی هم داشتهاند (که حتا در مورد سعدی معلوم نیست مشرف الدین است یا مصلح الدین) و مداح امیران و شاهانی بودهاند و احیانن مزارشان در فلان جاست. واژه نامه کتابی است که معانی لغات یک زبان در آن توضیح داده شده باشد. از فارسی «بادنجان» که خود این واژه نیز ممکن است از سنسکریت آمده باشد.

کتاب کراکوس ۶۵ فصل دارد که به چند پاره بخش میشود. فرهنگ لغت هوشیار نگارش Ultimate سریعترین واژه نامه انگلیسی به پارسی و پارسی به انگلیسی و انگلیسی به انگلیسی عمومی و تخصصی مجهز به تكنولوژی Desktop Capture , OCR جهت ترجمه كلیه لغات انگلیسی و یا پارسی درون ویندوز اعم از لغات قابل انتخاب و غیر قابل انتخاب و یا حتی PDF و Help text و اینترنت از دیگر خصوصیات این سی دی می باشد. یکی سبک آثاری که در آن ها واژه های گویش خراسان زیاد به کار رفته بود.

آیا با کدام میزان عقلی مردم افغانستان به تعداد زیادی از سایتهای تحقیقاتی و مهم که انعکاس دهنده ای اوضاع مردم کشورماست دسترسی نداشته باشند؟ وجود این تعداد شاعر که در قرن ششم و هفتم و هشتم در شمالغرب ایران قدم به عرصهٓ هستی گذاشتهاند و در زبان همگانی ایرانیان ـ فارسی ـ شعر سرودهاند، نشانگر این حقیقت مسلم است. با این تفاوت که به جای این که هریک از کلمات به صورت جداگانه در یک کارت باشند، همه در یک جا قرار دارند. این واژهنامه برای ارایهٔ تلفظ کلمات از الفبای آوانگاری بینالمللی استفاده میکند و مبتنی بر انگلیسی فصیح است.

دیدگاهتان را بنویسید